Sandman

In de zomer van 2003 reisde ik naar Bratislava, Wenen en Praag, steden wier geschiedenis – zoals vaak – gelinkt is aan het water dat erdoor stroomt. Er ontstond een vaag plan om ooit een tocht te maken langst de grote steden aan de Donau, die meer dan 10 landen doorkruist. Zoals dat wel vaker gebeurt na vakanties werden die plannen samen met de tochtrugzak opgeborgen.

Ik sleurde toen mijn oude Nikon FM mee. Lees dat maar letterlijk, want de lichtmeter van het onding had de geest gegeven en het apparaat nutteloos gemaakt. Ik schetste die vakantie veel omdat ik geen foto’s kon maken. In een hotelletje aan een buitenwijk van Bratislava schetste ik mijn ideale digitale camera, waarschijnlijk half uit frustratie. Het was een kleine rechthoek waarin de lens volledig vervat zat. De achterkant werd ingenomen door een touchscreen, er zaten geen knoppen aan.

Als ik de camerafunctie van m’n iPhone bekijk, is dat het toestel dat ik toen beschreef. En nog wat meer. Iedereen had kunnen voorspellen dat lenzen kleiner zouden worden en schermen groter. Het was moeilijker te zien wat de impact zou zijn van een just-good-enough camera die je altijd op zak hebt. 2 Andere evoluties zetten fotografie met een telefoon helemaal op de kaart: mobiel internet en sociale media. Als de koning een wandeling maakt of een popconcert begint grijpen mensen naar hun telefoon.

Mijn eerste mobiele foto’s werden vooral ingegeven door humor. Een klomp gehakt die op een vierkant brein leek. Een roze auto met een roos hoedje naast het stuur. De laatste maanden maak ik beelden omdat ze mooi zijn. Ik gebruik meer en meer toepassingen op m’n telefoon die de kleuren en het contrast van de beelden aanpassen (CameraBag) of scherpte-diepte toevoegen (tiltShift Generator). Dat werkt: zolang je de foto’s niet te groot bekijkt is het verschil met een dure camera moeilijk te zien.

In een GSM of smartphone kan je pakweg een vijfde van de elektronica kwijt die in een compactcamera steekt. Elektronica wordt elk jaar kleiner; functies van compact camera’s belanden meestal 2-4 jaar later in telefoons. Daarmee hinkt de kwaliteit van mobiele foto’s achterop, maar verwacht toepassingen als automatische scène- of gezichtsherkenning zeker in gsm’s de komende jaren. Ik zie mensen niet snel minutenlang prutsen op hun gsm om een foto te bewerken, dus ik leg de nadruk op ‘automatisch’.

Het is zeer de vraag of compact camera’s elektronisch darwinisme zullen overleven. Mijn gok is dat ze belanden op een kerkhof naast de draagbare muziekspeler, het uurwerk en de videocamera. Smartphones: a killer business.